Odpady morskie

Odpady morskie

Jak pokazują badania, aż 54% gatunków morskich znajdujących się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN zostało dotknięte problemem odpadów morskich.

Każdego roku mieszkaniec Unii Europejskiej wytwarza średnio 6 ton odpadów stałych. Daje to łączną masę 2,5 miliarda ton śmieci (Komisja Europejska). Około 11% tych odpadów to plastiki. Tylko w 2010 roku ludność 192 nadmorskich krajów wytworzyła około 275 milionów ton plastikowych odpadów, z czego około 12,7 miliona ton trafiło do mórz i oceanów (Science, 2015). Większość z nich pozostanie tam przez stulecia.

Obecne w morzach i oceanach odpady plastikowe stanowią duże zagrożenie dla fauny i flory. Zbudowane z włókien polimerowych sieci rybackie kontynuują niekontrolowane połowy. Wydajność zalegających w morzach stawnych sieci rybackich wynosi od 20% ich roboczej wydajności w okresie pierwszych 3 miesięcy od zgubienia, do około 6% po 27 miesiącach (Ghost Fishing by Lost Fishing Gear, Institute for European Environment Policy, 2005). Te dodatkowe, niekontrolowane połowy mogą wpływać negatywnie na stabilność stad ryb i owoców morza.

Foliowe torebki, plastikowe zgrzewki do pakowania puszek czy różnego rodzaju polimerowe żyłki stanowią śmiertelną pułapkę dla morskich ssaków i ptaków, które często zaplątują się w tego typu odpady. Jak pokazują badania, aż 54% gatunków morskich znajdujących się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN zostało dotknięte problemem odpadów morskich (STAP 2011).

Czas rozkładu plastikowych odpadów w morzach i oceanach należy liczyć w setkach lat. Jednym z efektów ich powolnego rozkładu jest powstawanie tak zwanych mikroplasitków – drobinek plastiku mniejszych niż 5 milimetrów. Te drobinki, zawieszone w wodzie, dostają się do tkanek organizmów odżywiających się poprzez filtrowanie, a następnie do wyższych elementów łańcucha pokarmowego, np. ryb. Szacuje się, że w morzach i oceanach znajduje się około 5,25 triliona tego typu drobinek (Plastic Pollution in the World’s Oceans: More than 5 Trillion Plastic Pieces Weighing over 250,000 Tons Afloat at Sea). Źródłem mikroplastików są nie tylko rozkładające się odpady plastikowe. Drobinki te znajdują się także w różnego typu kremach pilingujących i wybielających pastach do zębów. Niestety dzisiejsze systemy oczyszczania ścieków nie są w stanie ich wyłapać – trafiają więc one do rzek, a następnie do mórz.

Ilość odpadów w morzach i oceanach oraz ich wpływ na ekosystemy morskie można ograniczyć. W tym celu konieczne są  działania na rzecz ograniczania ilości powstających odpadów, uporządkowanie gospodarki odpadami, propagowanie recyklingu oraz działania służące usuwaniu odpadów, które już do mórz trafiły. Fundacja MARE aktywnie uczestniczy  w  tych pracach.

W ramach walki z odpadami morskimi pięć polskich organizacji przeprowadziło akcję "Czysty Bałtyk".  Więcej o niej możecie przeczytać TUTAJ.

 

Udostępnij na: